U leest in het boek over kleureneconomieEen Evenwichtige Economie door ir. Barry Voeten
« Start » PDF versie
U leest in het boek over kleureneconomieEen belangrijke les is het loslaten, dat wil zeggen: laten zitten en vergeten. Ik heb de hele gedoe met ekonisme een paar jaar onderin een doos en een oude website gehad. Totdat ik Suzanne er uitgebreid over vertelde en er toch iemand bleek te bestaan die het wilde snappen. We hebben toen wat aan het concept veranderd, want iets met 'isme' dat willen mensen helemaal niet. En terecht.
Ook is de symboliek nog net een tikje te vaag. Dat zou wat concreter kunnen. Op een zondagmorgen hebben we de zaak aangepast en werd de kleureneconomie geboren. Daarvoor zal ik je eerst vertellen hoe kleuren werken.
Iedereen heeft wel gehoord van de primaire kleuren: rood, geel en blauw. Met deze drie kleuren verf kan je alle andere kleuren maken. Verf filtert het licht: hoe meer verf je bij elkaar gooit, hoe donkerder, bruiner het wordt. Als je werkt met kleuren licht in plaats van verf, gebruik je een ander drietal primaire kleuren.
Beeldschermen, televisies, camera's, fototoestellen en projectoren werken met rood groen en blauw. Ook de kleuren op een website geef je met dit drietal kleuren aan. Met deze drie kleuren licht kan je alle, voor mensen zichtbare kleuren maken.
Zwart-wit werkt veel eenvoudiger. Als je een plaatje tekent en het opslaat in de grijswaarden-modus, dan sla je van alle puntjes in het plaatje alleen de hoeveelheid wit op. Hoe meer, hoe witter. Geen wit, dat is helemaal zwart. Maximaal wit, is helemaal wit. Alle grijstinten er tussenin kun je zo maken.
Met de RGB-kleuren gebruik je dus drie waarden, voor elk van de kleuren rood, groen en blauw één. In een zwart-wit systeem ken je maar één enkele grijswaarde. Dat doet me denken aan de manier waarop geld werkt.
Stel je voor, je leeft in een wereld die waarde hecht aan hoogte. Hoe hoger iets is, hoe waardevoller. Het kan mooi of lelijk zijn, eetbaar of giftig, geel of paars, rond of vierkant, en hoog of laag. Energierijk of energie-arm. Levendig of doods. Recyclebaar of niet-recyclebaar.
In het voorbeeld is van al deze eigenschappen alleen de hoogte belangrijk. De rest doet niet terzake. Een toetsenbord is vrij laag, 5 centimeter. Net iets voordeliger dan een tennisbal. Een tennisracket valt om en ligt plat en is dus nog goedkoper dan een toetsenbord. Een paar gouden oorbellen zijn nog goedkoper, want ze zijn lager.
Kunt u meekomen in dit wereldbeeld? Alle waarden worden platgeslagen tot een enkelvoudige waarde. Deze waarde, de hoogte, is voor ons niet zo belangrijk, maar wie zijn wij om te oordelen over het waardensysteem van een ander?
Dimensies in de ruimtelijke wereld
We zouden al een stuk verder komen als we, net als bij de kleuren, drie aparte waarden zouden onthouden: eentje voor rood, eentje voor groen, eentje voor blauw. Dan hebben we drie dimensies, voor drie heel verschillende dingen die je niet door de war moet zien te halen. Als je wilt weten hoe groot een kubus is, tel je ook niet de lengte, breedte en hoogte bij elkaar op!
Kleureneconomie een waarderingssysteem waarin de prijs van elk product of dienst wordt weergegeven met de kleuren rood, groen en blauw.
Wat de kleuren precies betekenen, dat zullen we straks uitleggen. Maar als je dit waardensysteem gebruikt, kom je erachter dat méér niet beter is. We zoeken juist balans. Evenwicht. Dit is makkelijker te vinden als je weinig energie (rood) gebruikt en alles netjes recyclet (groen). Dat gaat makkelijk door samenwerking. In plaats van de bedrijfskolom gebruiken we de bedrijfscirkel, zodat recycling eigenlijk al vanaf het begin wordt ingebouwd. Op deze manier verschuift ook het hele economisch spel. Alle regels worden van voor af aan herschreven. Dat noemen we Rainbow Trading: Samen handelen onder de Regenboog.
Nu komt er een beetje een filosofische opsomming van alle belangrijke punten die de basis van Rainbow Trading vormen. Het is niet de bedoeling dat je er de “lekkere hapjes” eruit pikt en de “lastige kronkels” laat zitten: het is een totaalpakket.
Dit totaalpakket staat eigenlijk niet ter discussie. Het is als het zaad van een boom: klein maar alles zit erin. Je hebt wel zelf invloed op de plek waar je de boom neerzet, welke grond, hoe je hem snoeit. Dat zijn de onderwerpen die in het derde deel aan bod komen, zoals belasting en verzekeringen. Daarover kunnen we van inzicht verschillen en dat is goed. Zo is er de keuze om toch te kiezen voor de universele Rainbow Trading en er toch een eigen invulling aan te geven.
Alles wat leeft, heeft een begin en een eind. Alles wat blijft leven, leeft in een cyclus. Door de cyclus kunnen generaties elkaar opvolgen.
Dit geldt voor wezens als mensen en dieren, maar ook voor planten. Het geldt zelfs voor mineralen, planeten en sterren. Hun levenscycli zijn groter dan die van ons en worden dus vaak als niet-levend beschouwd. Ze zijn niet opgebouwd uit dezelfde elementen als wij: water, koolstof en zuurstof. Maar wat zou dat? Deze elementen zijn alleen maar een manier om energie te transporteren en er zijn er zeker nog een paar mogelijk.
Omdat we weten dat ze een begin en een eind hebben, leven ze.
Er is maar één waarheid.
Die kan op vele manieren gekend worden.
Wij als mensen hoeven de waarheid alleen maar te onderzoeken. Het gaat er niet om wie van ons de waarheid in pacht heeft. Niemand heeft dat. Iedereen is ondergeschikt aan de waarheid en ieders verhaal draagt evenveel bij aan de gehele waarheid.
Er is een oud Hollandse zegswijze die wordt gebruikt als twee personen wedijveren om het gelijk: de waarheid zal wel ergens in het midden liggen. Dat is echter maar een gedeelte van de waarheid: de werkelijkheid is de dualiteit van beide standpunten. Beiden hebben gelijk, vanuit hun eigen standpunt.
Het geheel is de kleinste eenheid die niet kan worden opgedeeld zonder het geheel te verliezen.
Yin-Yang, symbool van de dualiteit
Het geheel laat zich opdelen in de dualiteit en de drie-eenheid. De opdeling in de dualiteit is bekend van goed-fout, links-rechts meer-minder en zwart-wit. Het symbool Yin-Yang geeft aan dat de duale partners niet zonder elkaar kunnen bestaan.
Rainbow Trading heeft een voorkeur voor de opdeling in de drie-eenheid. Ook hierbij blijft het geheel behouden.
Alle drie-eenheden zijn hetzelfde
Het maakt niet uit of je de drie-eenheid Rood-Groen-Blauw of een andere kiest. In dit geval:
Rood: energie.
Licht, leven, liefde, warmte, arbeid. Planten, dieren, zaden, mensen en kunst.
Rood groeit tijdens het leven en neemt aan het einde weer langzaam af, zoals de zon opkomt, keert op het hoogste punt en weer ondergaat. Rood is de warmte van een kachel, het licht van een lamp, de kracht van een schot en de liefde van je vrouw.
Groen: levende materie. Alles wat gerecycled wordt.
Groen vind je in voeding, water, aarde, compost. Groen is de bouwstof van het leven, de schoot van de aarde, je wieg en je graf. Groen is het blad aan een boom, ook al is het geel op het moment dat het valt. Groen is het zuivere water van de regen. Groen is de kleur van mest die je uitrijdt over het land.
Blauw: alle materie die uit haar levenscyclus is gehaald en niet bewust gerecycled wordt.
Doorgaans worden stoffen geloosd in water of lucht. Het kan ook van ver weg geïmporteerd zijn zodat het niet vanzelf terug komt in de oorspronkelijke cyclus. Blauw is de kleur van water, opgepompt uit diepe aardlagen. Blauw is de kleur van de vuilniszak, die wordt afgevoerd naar de vuilverbranding. Blauw is de kleur van de uitlaatgassen omdat er veel meer olie wordt verbrandt dan er nieuwe wordt gevormd.
Nu kent u de betekenis van de kleuren en het zal u niet ontgaan zijn dat de kleuren zijn gebaseerd op het onderscheid tussen energie en materie enerzijds, en het onderscheid tussen gesloten en niet-gesloten kringlopen anderzijds. Maar als we willen gaan rekenen, moeten we ook een basis hebben. Want hoe lang is een meter?
De energie in 100 gram zonnebloemolie rekenen we als 1 Rood. Dat is 3400 kJ of 810 kCal. De stof in diezelfde 100 gram zonnebloemolie rekenen we als 1 Groen. Als u de olie chemisch omvormt tot niet-afbreekbaar plastic, of u maakt het op een andere manier niet-recyclebaar, dan rekenen we de stof als 1 Blauw.
Het zoeken naar evenwicht en balans op korte en lange termijn is het doel, is de weg.
Balans is herkenbaar aan het langdurig, dynamisch evenwicht tussen Rood, Groen en Blauw. Jaarlijks wordt de balans opgemaakt en worden alle schulden vergeven. Het heeft immers geen zin schulden op schulden te stapelen. De onbalans is al duidelijk geworden. We hoeven de onbalans alleen maar te kennen, niet te vereffenen.
Als u “gewoon” met de Gregoriaanse kalender werkt kiest u waarschijnlijk 31 december of 30 juni. Als u met de 13-manen kalender werkt, hou het dan op 25 juli, de feestdag die “Dag buiten de Tijd” heet. [Toonen].
Laten we nog eens terug gaan naar de basis van het huidige economisch systeem: de bedrijfskolom. In de
afbeelding hiernaast zie je dat de producten van grondstoffen tot consument worden verhandeld. Het geld reist de andere kant op. Immers, bij elke verkoop gaan de producten de ene kant op (omhoog in de kolom) en dan gaat het geld naar de andere partij (omlaag in de kolom).
In de afbeelding zie je aan de grootte van de “taart” welk gedeelte van de consumentenprijs er betaald wordt. Vanzelfsprekend betaalt de consument het meest. De winkelier houdt een flink gedeelte, de fabrikant houdt ook wat en de rest gaat naar de leverancier(s) van grondstoffen. Dit model is natuurlijk een enorme versimpeling want in de praktijk is er geen enkel product dat in zo'n eenvoudige kolom wordt geproduceerd. Maar als model voldoet het uitstekend.
Nu we gezien hebben hoe de euro's bewegen in de bedrijfscirkel, willen we natuurlijk weten hoe de Rode, Groene en Blauwe munten bewegen in de bedrijfscirkel. Het begrip van deze cirkel is net zo elementair als het begrip dat de aarde om de zon draait - niet andersom. Het zal misschien even wennen zijn voor u het licht ziet aangaan. Anderzijds: als u het eenmaal snapt, heeft u het boek niet meer nodig. De realiteit geeft altijd een helderder inzicht dan een model op papier.
In de volgende afbeelding zien we dezelfde deelnemers in de bedrijfskolom, van leverancier van grondstoffen, fabrikant, winkelier tot consument. De destructor of reducent is een nieuwe deelnemer. De destructor vernietigt de afvalstroom van de consument tot de oorspronkelijke grondstoffen. Het kan gaan om inzameling van gebruikt glas, papier, of blik. Het kan gaan om het inzamelen en composteren van GFT afval. In elk geval: de destructor sluit de cyclus.
Dankzij het bestaan van de destructor is de cyclus gesloten. Het gevolg is dat de grondstoffen en het materiaal in het product als groen worden gewaardeerd. Blauw hebben we nu dus nog niet nodig. In de hele cyclus is de waarde van het groen volledig, omdat alle materiaal dus volledig gerecycled wordt.
De waarde van het rood varieert gedurende de levensloop zoals de waarde in euro's varieert in de bedrijfskolom. Grondstoffen hebben nog geen of nauwelijks energie. Bij de fabrikant is het al een heel stuk meer en de consument betaalt de volledige prijs.
In de afbeelding gaan de producten met de klok mee door de cyclus. De RGB munten gaan tegen de klok in.
De gebruikte taartpunten geven alleen een beeld, zoals bij modellen gebruikelijk is. De werkelijke prijs zal in de praktijk worden bepaald. In principe is aan het begin en aan het eind van de cyclus de rood-waarde laag of nul en in de top van de cyclus is de rood waarde volledig. Precies zoals de zon opkomt, hoog staat in de middag en aan het einde van de dag weer ondergaat.
Het wordt wat ingewikkelder wanneer een product of een gedeelte ervan niet meer gerecycled wordt. Dan komt namelijk de kleur blauw in het spel, die een gedeelte van de rol van groen overneemt. Groen wordt gebruikt voor alle materie (lees: gewicht) die in de cyclus zit. Blauw betaal je als je weet dat dit product uit de cyclus is. In beide gevallen meet je het gewicht; 100 gram is 1 groen of 1 blauw. Er is altijd een deelnemer in de kring die de dupe is, iemand die verantwoordelijk is voor het uit de cyclus raken van het product. Iemand die met blauw blijft zitten en een tekort aan groen overhoudt.
In het volgende voorbeeld doen we alsof de consument er verantwoordelijk voor is dat de helft van het product niet gerecycled wordt. De andere helft wordt wel gerecycled. Blijkbaar had de consument zelf de keuze gemaakt om het product zo te gebruiken dat recycling niet meer mogelijk was.
We zien in de volgende afbeelding dat er een extra deelnemer is gekomen, de blauwberg. Dit is een virtuele deelnemer. Het kan zijn dat dit gewoon een vuilnisbelt is, een verbrandingsoven of een andere plek waar wordt geloosd op de omgeving. Als het maar uit de cyclus is geraakt, dan rekenen we het als blauw. In dit geval heeft de destructor het afvalproduct van de consument opgekocht tegen R 0 G 1/2 B 1/2. De consument heeft zelf R 1 G 1 B 0 moeten betalen voor bij aankoop. Dat betekent dat de consument blijft zitten met een saldo van R -1 G -1/2 B1/2. Het tekort aan rood kan worden terugverdiend door te werken, zoals gebruikelijk. Maar het verlies aan groen kan niet worden rechtgetrokken.
Dat is precies de situatie zoals in werkelijkheid ook het geval is: het uit de cyclus raken van het product kan óók niet zomaar worden gecompenseerd. De onbalans blijft in de boekhouding bestaan, totdat het afval alsnog wordt opgeruimd of een gelijkwaardige hoeveelheid materie, die dus even zwaar is, van buiten een cyclus weer binnen een kringloop wordt gebracht.
De combinatie van het kleurgebruik en dit bijzondere gedrag van de kleuren in de cyclus geeft een duidelijk beeld van de werkelijkheid voor wat betreft energie en de mate van recycling. Als we nog eens vergelijken met de bedrijfskolom een aantal pagina's terug, dan zien we dat er daar geen enkel verband is tussen de prijs en kringlopen of energie. Sterker nog, het geld moedigt juist vernietiging van grondstoffen en energie aan. Het hier getoonde model is een, modelmatig gesproken, nagenoeg perfecte oplossing voor het “internaliseren” van milieukosten. Maar om ermee om te kunnen gaan zijn nog een aantal leefregels van kracht, dus die zullen we nog bekijken voordat we gaan kijken naar voorbeelden van productprijzen in de vorm van getallen.
Mensen organiseren zich in cirkels waarbij er voor ieder voldoende plaats is. Niemand heeft alleenrecht op het midden van de cirkel. Alle productieprocessen zijn georganiseerd in een cyclus, anders vormt ze geen organisme dat een organisch eindproduct realiseert. Dat betekent dat bij de productie al wordt bedacht hoe het uiteindelijk weer zal worden afgebroken en gerecycled.
Het nalaten van de plicht tot recycling is geen halszaak maar wordt slechts aangegeven met de kleur 'blauw' in plaats van groen.
Pas op voor de smurfen!
Als u alleen maar goederen overneemt die bestaan uit blauw loopt u het risico zoveel blauw te verzamelen dat u zelf, figuurlijk, in een smurf verandert.
Is er op uw erf dan niets vruchtbaars meer over, zodat u geen groente kunt verbouwen, dan bent u een smurf. Uw dieren hebben niets te eten hebben en uw kinderen lijden honger. U wordt afhankelijk van de hulp van buren. Zij zullen u helpen, tenzij ook zij smurfen zijn geworden.
Rainbow Trading kent geen bezit: de aarde is de aarde en alle bewoners maken evenveel aanspraak op haar gebruik. Ieder die op aarde is geboren is aardbewoner. Iedere aardbewoner kan de verantwoordelijkheid krijgen voor bepaalde goederen, velden, dieren. Dit is echter geen “eigendom” want er is geen sprake van alleenrecht.
De verantwoordelijkheid kan worden overgedragen in een zogenaamde “trade” transactie. Ook de plaats van goederen kan wijzigen maar in geen geval is er sprake van bezit.
Denk maar aan de situatie met kinderen. Het zijn weliswaar úw kinderen. Ze zijn uw verantwoordelijkheid. Maar ze zijn niet uw bezit. U mag er niet mee doen wat u wilt, want ze zijn zelfstandige, waardige wezens.
De volledige waarheid kan alleen worden gekend als er volledige transparantie is. De gezamenlijke situatie en de individuele situatie kunnen alleen worden gekend als alle gegevens over alle transacties volledig openbaar toegankelijk zijn.
Arbeid kan niet worden gemeten in tijd, maar alleen in ruimte. Zo is het voor de hoeveelheid arbeid verzet door transport niet van belang hoe snel het transport plaatsvindt: in beide gevallen wordt er evenveel arbeid verricht. Dat is een fysische wetmatigheid. Bij sneller transport wordt meer energie verbruikt, wat vaak een verspilling betekent. Langzamer is zuiniger, maar de tomaten moeten nog wel vers zijn natuurlijk. Het afwegen van de meest optimale vervoersmethode is nogal een kunstje.
Tijd is kunst
Een Maya-wijsheid die ook zou kunnen betekenen: op tijd is de kunst. Tevens betekent dit dat tijd in ieder geval geen geld is.
Ruimte is geld
De zon straalt op de hele aarde en het is aan de aarde om zijn energie op te vangen en vast te houden. Dit gebeurt in de vorm van leven. Hoe meer ruimte iets inneemt, hoe meer energie het opvangt en hoe 'roder' het dus wordt.
De oppervlakte van de aarde moet zo nuttig mogelijk worden benut. Nuttig betekent in ons geval: energie-productief. Planten. Leven. Akkers leveren dus rood op, voeding. Bossen bestaan uit leven. Rood. Nuttig. Distributiecentra, wegen en kantoren nemen ook ruimte in maar leveren geen energie op. Dit is ongunstig. Het oppervlak dat met levenloze objecten is bebouwd zal weer afnemen tot redelijke, evenwichtige proporties.
Alle informatie is vrij beschikbaar. Ook “uitvindingen” zijn slechts een ontdekking van een reeds bestaande universele wet en behoren niet uitsluitend toe aan degene die hem “als eerste” ontdekte. Patenten en ontdekkingen worden dus niet erkend als een individueel recht maar als een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid.
Alle regels kunnen alleen door de cirkels worden aanvaard, waarna grotere cirkels van cirkels de mogelijkheid hebben dezelfde regels nogmaals te bekrachtigen. Regels worden dus bottom-up, van onderaf gedragen. Iedereen is het er dus in principe mee eens, anders gaat het niet door.
Als er geen overeenstemming is over een besluit wordt er doorgesproken totdat de tijd rijp is voor besluitvorming
Van “bovenaf “ kunnen geen regels worden opgelegd. Een meerderheid kan geen wil opleggen aan een minderheid. Het hele idee van een hiërarchische rangorde vervalt en wordt vervangen door de cirkel waarin ieder zijn plaats heeft.
Het gedeelte rond de kleuren vergt vaak enige gewenning. U bent wellicht gewend waarde te verwarren met de prijs (in euro's) en die geeft nu eenmaal een erg simplistisch beeld van de werkelijkheid.
U zult moeten leren denken vanuit de cyclus van het product. Wordt de cyclus gesloten? Hoeveel energie is er nodig om het product te maken? Hoeveel energie komt er vrij bij het verval na de dood? Hoeveel energie moet er nog worden toegevoegd om het uiteenvallen op gang te brengen?
Als u antwoord heeft op deze vragen, of tenminste enige referentie, kunt u iets zeggen over de waarde. In de praktijk kan het zijn dat uw gemeenschap kiest voor een vraag & aanbod prijsmodel. Dan laat u gewoon de markt beslissen, net als u nu doet. Ook zijn er tabellenboekjes die een redelijk nauwkeurig beeld geven.
Mocht u daarentegen in uw cultuur gewend zijn om te onderhandelen over de prijs, dan kan dat ook blijven gelden met Rainbow Trading. Dat heeft u zelf in de hand. Het enige dat er verandert is dat u drietal muntjes gebruikt voor de waarde in plaats van één. En, dat er aan elk een betekenis is toegekend, gebaseerd op de universele energie in zonnebloemolie. Daarover straks meer. Eerst een paar voorbeelden over de kleuren zelf.
De volgende voorbeelden gaan over de combinaties van kleuren die samen een prijs van een product vormen. U heeft de keuze uit een aantal alternatieven met elk een eigen prijs.
Voor elke vorm van vervoer is er een bepaalde prijs.
Op de fiets is dit uw verbruik: rood en groen: uw voeding. |
|
Met de auto verbruikt u rood en blauw en een stuk meer dan met de fiets. |
|
Gaat u vliegen dan is uw verbruik als bij de auto, alleen een stuk hoger. |
|
Eerlijk gezegd is de fiets nog veel goedkoper, want in tabel 1 op pagina 25 staan de juiste verhoudingen volgens een externe bron.
U heeft een handeltje opgericht zodat u zelfgeperste zonnebloem- , mais- en hennepolie kunt verkopen. Welke flessen gebruikt u?
Een verpakking van karton en plastic tezamen gegoten als een melkpak. Dit kan niet meer worden gescheiden dus geen recycling mogelijk. |
|
Nieuw glas bestaat voor maximaal 50% uit gebruikt glas. Dus wordt maximaal 50% gerecycled. Wel kost het, vanwege het recyclen, meer energie. |
|
Een kruik van aardewerk is wat zwaarder en kost wat meer energie om te maken. Maar de aarde kan ook weer gerecycled worden. |
|
In deze voorbeelden is bewust geen gebruik gemaakt van getallen. Het gaat er maar om u enig gevoel te geven voor de kleuren. De grootte van de cirkels zegt eigenlijk genoeg.
Als concrete invulling is er een lijst gemaakt van veelgebruikte voedingsmiddelen en hun voedingswaarde. Dit is dus de hoeveelheid energie die er bij verbranding uit komt. Dit is een mooie aanzet om een beeld te geven van de hoeveelheid energie die erin is gestopt om het te maken. Als een voedingsmiddel meer energie kost om het te maken dan het oplevert, is het onrendabel. Dat wil niet zeggen slecht, maar alleen ongunstig. Als u in nood komt, schrap eerst de onrendabele producten en zie dan verder. In de praktijk zal het betekenen dat de hier gegeven prijzen van met name dierlijke producten als vlees en vis veel te laag zijn. Ook prijzen van producten als kaas, boter en melk zijn hoger, maar in minder extreme mate. Voor de juiste waarde van de diverse producten is het van belang de kosten in ogenschouw te nemen, ofwel de voeding van het dier. Voor vis geldt dat ook de bijvangsten betaald moet worden. Ook hangt er een prijs aan de als visvoer dienende vissen in de viskweekindustrie.
We nemen de energie in 100 gram zonnebloemolie als index.
1 Rood = 3400 kJ = 810 kCal.
Als we andere producten vergelijken met zonnebloemolie, valt op dat de meeste producten gegroepeerd in “etages” zweven. Er is voor gekozen om de schaal in 8 delen te knippen, waarbij aardbeien en paprika's in schaal 1 vallen en olie zelf in schaal 8. Ook zijn de eerste en de laatste verdieping half zo hoog als de anderen, zodat de verdiepingen 2 t/m 7 elk 1/7 van de index beslaan, ofwel 485 kJ.
Deze schaal is arbitrair, maar dat zijn de schalen van de wind (Beaufort), aardbevingen (Richter) en temperatuur (Celsius, Fahrenheit, Kelvin) ook. Uiteindelijk gaat het erom of een schaal praktisch bruikbaar is. Dat zal de tijd leren.
De tabel geeft een keurige verdeling. Soortgelijke producten vallen netjes in dezelfde schaal. Merk op dat zaken als verpakking, transport of bewerking hier niet instaan. We rekenen alleen de energie in of van het product zelf.
Schaal |
Van 2 Per 100 gram product. Bron: BINAS (kJ) |
Tot (kJ) |
Voorbeelden van voedingsmiddelen |
RGB |
1 |
0 |
242 |
aardbeien, andijvie, appels, bier, bietjes, bloemkool, boerenkool, kersen, komkommers, paprika's, peen, peren, prei, rabarber, radijs, sinaasappels, sla, snijbonen, spinazie, spruitjes, yoghurt, zwarte bessen. |
R1/8 |
2 |
243 |
728 |
aardappels, bananen, doperwten, kalfsvlees, kastanjes, kip, kippe-eieren, volle melk, moedermelk (mens), runderlever, vis. |
R2/8 |
3 |
719 |
1214 |
bruin brood, bruine bonen, groene erwten, ham (gekookt), krentenbrood, patat, roggebrood, roomijs, rundvlees, varkensvlees, wit brood. |
R3/8 |
4 |
1215 |
1700 |
beschuit, bruine basterdsuiker, honing, kaas (oud volvet), leverworst, rijst, slagroon, toost, witte suiker. |
R4/8 |
5 |
1701 |
2185 |
- |
|
6 |
2186 |
2671 |
hazelnoten, melkchocolade (reep), pinda's, zonnebloempitten. |
R6/8 |
7 |
2672 |
3157 |
margarine, roomboter. |
R 7/8 G1 |
8 |
3158 |
3400 |
rundvet, spek, zonnebloemolie. |
R 1 |
De meeste andere oliesoorten keukenolie, zoals olijfolie en sesamolie, bevatten afhankelijk van het soort en merk, iets meer of iets minder energie. Olijfolie en sesamolie vallen in schaal 9, dankzij hun krachtige 3700 kJ per 100 gram. Dat is dus ruim 10% meer dan zonnebloemolie. In de winkel zullen ze net iets duurder zijn. Ongetwijfeld waren ze ook duurder qua energie bij de productie.
Olie is een essentiële stof voor in de keuken. Ook als brandstof zijn olie en haar derivaten als benzine en petroleum niet weg te denken. Hoe is het gesteld met de energiewaarde van brandstoffen?
Anders dan bij voeding zullen we van veel energiebronnen nooit weten hoeveel energie de vorming heeft gekost. Dit geldt met name voor minerale producten die uit de aarde worden gewonnen. Gelukkig geeft tabellenboek Binas gewoon de exacte verbrandingswaarde per liter. De waarde is met een andere tabel teruggerekend tot de energie per 100 gram product. Voor benzine een ongebruikelijke maat want we rekenen nu nog per liter, maar dat went vanzelf. Trouwens, voor veel stoffen kun je gewoon zeggen, 1 liter = 1 kilo. Zet de fles maar op de weegschaal.
Schaal |
Voorbeelden van brandstoffen |
Rood |
1 |
||
2 |
||
3 |
turf |
R 3/8 |
4 |
hout |
R 4/8 |
5 |
bruinkool, spiritus |
R 5/8 |
6 |
methanol, ethanol |
R 6/8 |
7 |
alcohol, steenkool |
R 7/8 |
8 |
||
9 |
aardgas |
R 9/8 |
10 |
benzine, butaan, olie (referentie TOE) |
R 10/8 |
11 |
acetyleen, propaan |
R 11/8 |
12 |
||
13 |
||
14 |
diesel |
R 14/8 |
Bijzonder om te zien is hoe onze dagelijkse brandstoffen veel energierijker zijn dan zonnebloemolie uit schaal 8. Ook zien we in dat de Zweden, die op vakantie op spiritus branden, inderdaad veel langer op hun maaltijd moeten wachten. Het populaire merk Campingaz levert butaan en tegenwoordig ook nog krachtiger propaangas. Vrachtwagenchauffeurs en zakelijke rijders zullen de kracht van diesel snel herkennen. Het enorme vermogen van deze brandstof is bijna het dubbele (14/8) van zonnebloemolie. In euro's is diesel goedkoper dan benzine, in Rood is diesel 40% duurder.
De waarde voor olie in schaal 10 is gebaseerd op een andere standaard, de Ton of Oil Equivalent (TOE). Dit is een industriestandaard van 41,868 GJ per ton. Dit komt overeen met 1,23 maal de energie in 1000 kg zonnebloemolie. Een schaal van 10 gebaseerd op deze TOE -standaard zou nagenoeg dezelfde uitkomst hebben gehad als de gepresenteerde standaard op basis van zonnebloemolie. Het verschil is slechts 2%. Dat betekent dat alle producten in dezelfde schaal zouden vallen als bij de zonnebloemolie-index.
Een nauwkeuriger schaal is mogelijk door met name de groenten uit schaal 1 op te splitsen in groenten tot 1/8, 1/16 en 1/32 van de index. Het is de vraag of dit zinvol is en omdat het alleen maar extra complexiteit geeft, is dit achterwege gelaten. We mogen al blij zijn als we het verschil tussen rood, groen en blauw uitgebeeld krijgen en er ook in slagen de energierijke producten te splitsen van de energie-arme. Om energie-arme producten te splitsen van nog-energie-armere lijkt op dit moment niet relevant en is dus het extra rekenwerk niet waard.
Deze prijslijst is nog eenvoudiger dan wat we tegenwoordig zien.
Als eenvoudigste voorbeeld is er de groenteboer, een winkel die niet alleen groente verkoopt, maar ook zelf ge'boer'd heeft. Er is alleen de verhouding Rood/Groen wordt aangegeven, aangezien iedereen begrijpt dat er 100% biologisch wordt gewerkt en er dus geen Blauw in zit. Een “per pond” aanduiding is ook al niet nodig.
Aardappelen 2/8 betekent dat er per 100 gram aardappelen 2/8 rood wordt gevraagd en 1 (=8/8) groen. Een kilo aardappelen is dus 20/8 Rood en 10 Groen. Er wordt alleen gerekend met achtsten, om het zo makkelijk mogelijk te maken. Ook is het aangeven van een gewicht (zoals bij “2 euro de kilo”) niet nodig, omdat het gewicht en het Groen 1 op 1 overeenkomen en de Rood-waarde haalt u dan uit de verhouding.
De klant koopt een aantal producten. In een schriftje maakt de kassier de volgende berekening:
Product |
R/G Prijs |
R |
G |
B |
5 kg Aardappelen |
2/8 |
100/8 |
50 |
0 |
600 g Andijvie |
1/8 |
6/ 8 |
6 |
0 |
1 liter zonnebloemolie (1l = 1kg) |
8/8 |
80/8 |
10 |
0 |
Totaal |
186/8 = 23 |
66 |
0 |
Een aantal dingen vallen op aan deze prijslijst. Eerst maar eens kijken naar de producten. De aardappelen bevatten bijna even veel energie als de fles olie. Opvallend, want de zak aardappelen is vijf maal zo zwaar. Een blik op de prijs verklaart een hoop.
De berekening in achtsten wordt voortgezet tot de afronding van het totaal. Hierdoor word de foutmarge kleiner en het kost nauwelijks extra moeite. Het delen van getallen door acht is relatief eenvoudig aan te leren, want als het niet lukt kun je gewoon delen door twee, nogmaals delen door twee, en nogmaals delen door twee.
Veel belangstellenden proberen op de totaalbedragen in RGB bij “zichzelf” op te tellen: R 23 + G 66 = 89 RGB. “Dat zou echt superhandig zijn, een kleureneconomie met samenwerking, recycling maar toch handig één getal. En dan kan je lekker makkelijk terugrekenen naar de Euro!” Maar de vraag is, of je met 99 RGB nog terug kunt rekenen naar de hoeveelheden energie en recyclebare stof in de producten. Probeer het eens!
Nu het totaalbedrag bekend is, R 23 G 66 B 0, kan de betaling op meerdere manieren worden voltooid. Het betalen “op rekening” is het meest handig als je te maken hebt met vaste klanten. De klant kan een krabbel zetten onder de rekening van vandaag. Aan het einde van de maand of week voert de winkelier alle totalen van de klanten in in het online betalingssysteem, waarmee het bedrag van de ene rekening naar de andere wordt overgeboekt.
Een andere mogelijkheid is dat er contant wordt afgerekend. Dan moet er wel geprint papiergeld of geslagen muntgeld in omloop zijn. Dat is lastig, dus, de klant zou met een cheque kunnen betalen. Ook deze cheque wordt geïnt door online de betaling in te vullen. Dit is handig als het een eenmalige klant is die niet op rekening betaalt. In het hoofdstuk over geldschepping komen we hierop terug.
Het winkeltje spelen is vrij eenvoudig. Als we gaan kijken hoe hele bedrijfstakken weken, dan wordt het een stuk ingewikkelder. Al gauw krijgen we te maken met meerdere producten die “bij elkaar” horen, dus dan wordt het een ingewikkeld verhaal.
Economen dromen bij hun economie vaak van macro, meso en micro-niveau. Enkele voorbeelden op micro-niveau hebben we al gezien, zoals de keuze van vervoer en de prijslijst bij de groenteboer. Het volgende niveau heet meso : dat van de bedrijfscirkel. Hier werken de bedrijven met elkaar om samen een eindproduct te maken. In ons voorbeeld gaat het om de productie van plantaardige olie.
We hebben verantwoordelijkheid over een stuk van 1 hectare grond, ofwel 100 meter bij 100 meter. We gaan ervan uit dat er, in onze regio, 1400 kg zaad geoogst kan worden, 1400 kg = R 14.000. 1/10 deel daarvan gebruiken we als zaad voor het volgende seizoen.
De pitten bevatten volgens de tabel 2435 kJ per 100 gram, ofwel 6/8.
Cirkel van zonnebloemolie
Samen met onze afnemers hebben we afgesproken dat de olie voor de standaardprijs van R1 B1 G0 op de markt komt. Wij werken biologisch, zonder gebruik van gif of kunstmest.
De zonnebloemen leveren voldoende voor een opbrengst van ongeveer 600 kg olie. Tegen de afgesproken prijs is dat dus R6000 G6000 B0. De rest is pulp, dat wordt gecomposteerd. De perserij ontvangt daarvoor Groen. Zo is de cirkel van zowel de materialen, als de munten Groen, gesloten.
Een belangrijke plek in de cyclus heeft de consument, aangezien zij de olie opkopen en gebruiken, grotendeels voor consumptie. In principe is het zo dat alle toilet-gebruik in ons rekenvoorbeeld compost-toiletten gebruikt zodat alle materie behouden blijft en de consument het betaalde groen terug in de portemonnee krijgt. Mocht u dat onzinnig vinden, dan bent u waarschijnlijk niet bewust van enig mogelijk probleem met de voedingswaarde van onze dagelijkse voeding.
Marktprijzen komen dus tot stand door uit te gaan van standaarden in prijs van het eindproduct of de afzonderlijke deelproducten. Als er een energiewaarde niet bekend is, dan moeten de betrokkenen zelf maar tot een zo juist mogelijke verdeling zien te komen. Alleen als ze het samen eens zijn, kunnen ze samen een product op de markt brengen.
Veel onderwerpen bekend uit de macro-economie zijn nog nauwelijks relevant bij Rainbow Trading. Eigenlijk moet het hele fenomeen herschreven worden. Heeft u een economische achtergrond dan prijs ik u voor uw doorzettingsvermogen dat u zo ver in dit boek hebt kunnen komen. Vanaf hier wordt het nog erger: we gaan het hebben over de geldschepping en de geldvernietiging.
Veel mensen denken dat geld ontstaat op het moment dat je het “uit de muur trekt”. Het opnemen van contant geld betekent niet dat er op dat moment geld ontstaat. Het geld stond al op je rekening, voor je het kon opnemen. Dus is het al op een eerder moment ontstaan. Maar ook het geld op je bankrekening moet toch ergens vandaan komen? Van mijn werkgever, zult u denken. En die heeft het van zijn klanten. Juist. Maar waar is die lange reis die het geld maakt, begonnen? Wanneer is het voor de eerste keer ergens op een rekening gekomen ?
Volgens de Beglisch-Amerikaanse professor Bernard Lietaer [liet2001] zijn er twee mogelijkheden. Het eerste geval is dat van wederzijds krediet.
Bij wederzijds krediet is het zo dat als de ene iets verkoopt aan een ander, dat van beiden het saldo op “de bank” verandert. Het totaal van alle banksaldi is in principe nul. Er is dus geen geld in omloop: al het geld is op papier of louter elektronisch. Dit is een systeem dat gemakkelijk via Internet is te introduceren en dat zal dus zeker gebeuren.
Ditzelfde systeem hanteerden we op de studentenflat waar ik jaren woonde. Iedereen had een eigen rekening bij de flatpot. Als je brood of avondeten betaald had, dan schreef je dat op. Je kon ook onderlinge betalingen verrekenen. Om een geleend tientje te vereffenen moet je dan bij de een een tientje bijtellen en bij de ander een tientje aftrekken. Op die manier wordt het totaalsaldo van alle flatbewoners niet beïnvloedt door een onderlinge verrekening.
De methode van wederzijds krediet werkt prima. Ook moet het mogelijk zijn dit schema via een Internet-toepassing te introduceren. De voorbereidingen hiervoor zijn inmiddels begonnen. Houdt uzelf op de hoogte via www.kleureneconomie.nl, de website van de Stichting Kleureneconomie.
De andere aanpak gaat uit van het drukken van papiergeld en het slaan van munten. Een oud probleem in de kapitalistische (zwart-wit) economie is dat als er teveel geld op de markt is, dat het dan minder waard wordt. Dit probleem heeft Rainbow Trading überhaupt niet: van tevoren wordt een planning gemaakt over de verwachtte oogst en op basis daarvan kan de geldschepping voor het aankomende oogstseizoen beginnen.
Voor de geldschepping - en geldvernietiging - gebruiken we de traditionele Maya's dag buiten-de-tijd: 25 juli. Op deze dag staat onze zon op lijn met de ster Sirius in Orion, ons meest dichtstbijzijnde ijkpunt in de tijd-ruimte dimensie. Onze stellaire klok slaat daar het nieuwe jaar in. U begrijpt: tezamen met het geldstelsel wordt tevens de kalender hervormd, maar dat is op zich een keuze die u zelf kunt maken. Als u nog op de Gregoriaanse kalender zit dan is denk ik 31 december of 30 juni geschikte data zijn.
Op 25 juli staan de zonnebloemen hoog en de boer zegt: ik denk dat ik dit jaar 1400 kg zaden kan oogsten. Hij overlegt met de olieboer en samen komen ze erop dat ze dan 600 kg olie zullen leveren tegen R6000 G6000 B0. Op deze manier maken de bakker, de molenaar en een paar andere boeren afspraken over de cyclus van graan en brood. Ook de hop-boer en de bierbrouwer maken hun planning.
De avond van 25 juli komen alle vertegenwoordigers van de bedrijfscirkels bijeen en tellen hun zegeningen.
Op dat moment onstaat, bottom-up, de totale planning van ons dorpje voor het komend jaar.
Product |
R |
G |
B |
olie (**) |
6.000 |
6.000 |
0 |
brood (*) |
12.000 |
16.000 |
0 |
bier (*) |
6.000 |
8.000 |
0 |
+ |
= |
||
24.000 |
30.000 |
0 |
(**) gefundeerd getallenvoorbeeld
(*) gefigneerd getallenvoorbeeld
De totale omzet van het dorpje bedraagt dus R24000 G3000 B0.
Het dorpje weet wat de totale opbrengst bij benadering zal zijn. De inkomens van alle dorpelingen zullen dus precies R 24000 bedragen. De GFT, water en andere recyclers zullen G 30000 te verwerken krijgen. In dit geval kan een gemeenschap van 10 dorpelingen zorgen voor een jaarinkomen van R 2400 per persoon ofwel 6 per dag. Niet erg veel, maar wat wil je met zo weinig ruimte!
Alle overige producten worden betrokken uit de naburige dorpen die, naast brood elk hun eigen specialiteiten hebben, zoals kaas, wijn, paarden en wat dan ook.
De dorpelingen geven natuurlijk hun eigen geld uit. Ze gaan ervan uit dat het geld 1x per maand omloopt, zodat er R2000 G2250 B0 geschapen moet worden. Ze hebben de mogelijkheid om zelf geld te drukken met een eenvoudige printer of om een boekhouding bij te houden die het wederzijds krediet bijhoudt. Deze mogelijkheid laat de keuze tussen een online systeem via internet of een eenvoudige papier-en-pen administratie.
Al deze moeite om tevoren een planning voor het dorp te maken, is iets dat ze wellicht sowieso zouden kunnen doen. In een ieder-voor-zich economie hoef je natuurlijk niet echt verder te kijken dan je neus lang is, maar als je het samen moet zien te redden met wat je produceert...
Het bovenstaande voorbeeld heeft nogal wat beperkingen, dus, laten we daar eens kritisch naar kijken.
Het zal u niet ontgaan zijn dat het een erg karig hongerloontje wordt voor de boer en de olieperser. Maar wat wil je, met slechts 0,5 hectare per persoon. Een eerlijk-aarde aandeel volgens de Ecologische Voetafdruk ligt rond de 1,8 hectare per persoon. En wij Nederlanders gebruiken er al gauw 3. We zijn te luxe gewend, we verbruiken eigenlijk meer dan nodig. De uitvinders van de Voetafdruk proberen u een schuldgevoel aan te praten om u tot actie te bewegen. Maar vraag u eens af: wat gebeurt er als de voetbalvelden die ik daar (in Verweggistan) nodig heb, ineens niet meer voor mij klaarstaan?
Meer over deze voetafdruk leest u in hoofdstuk Rainbow Trading en Andere Alternatieven.
Het voorbeeld is met opzet een beetje verminkt vanwege de het Blauw-aandeel dat op 0 blijft staan. Dit is een onrealistische situatie. Het doel van het voorbeeld is om te laten zien hoe je de kostprijs van producten in Rood kunt bepalen. Er komen geen typische blauw-producten voor in het voorbeeld, zoals aardolie of aardgas, plastics en geïmporteerde goederen.
Het voorbeeld is dus niet zo ideaal. Geen punt. Het bedenken van meer voorbeelden is iets dat ik graag overlaat aan de praktijk. De voorbeelden die ik van achter mijn bureau bedenk, met wat hulp van tabellenboekjes en publicaties, kunnen niet tippen aan het werk van de echte deskundigen in het veld. Waarschijnlijk snijden mijn getallen voor de zonnebloemolie-productie zo weinig hout dat ze weinig overtuigend zijn voor een vakman. Daarom stel ik dat het aan de vaklui zelf is om te bepalen, wat de waarde zou moeten zijn.
Om de “juiste” prijs te bepalen heeft u dus te maken met
uw partners met wie u een bedrijfscirkel vormt
de energie (kJ) die in het product zit, ofwel de energie die vrij komt bij verval (voeding,compostering,verbranding). Veel producten laten zich opzoeken in tabellenboekjes.
de hoeveelheid materiaal (kg) die zal worden gerecycled, volgens de afspraken met uw partners.
de hoeveelheid materiaal (kg) die niet zal worden gerecycled, omdat er geen partners voor gevonden konden worden.
Ik ben uitgegaan van de tabellenboekjes voor de verbrandingswaarde van voedingsmiddelen, omdat er in principe net zoveel energie in een voedingsmiddel wordt gestopt door de samenwerking tussen de plant en de zon, als dat er vrijkomt bij de verbranding van het voedsel in het lichaam. Nu is er ook een flink gedeelte van de plant dat niet wordt gegeten, zoals de bladeren en stengels van de aardappelplant. Deze delen tellen dus ook niet mee in de waarde. Deze energie zal vrijkomen op de compostberg in de vorm van warmte. Als u die kunt onttrekken, mag u het meetellen in uw rijkdom. Als u er niks mee doet is het dus verloren energie. Niet echt verloren, want de warmte is nodig voor het composteringsproces !
Het verbouwen van de planten en het vervoeren kost natuurlijk ook energie. Deze is niet meegerekend. Afhankelijk van de gebruikte landbouwtechniek en leefwijze kunnen de productiekosten variëren van 1/10 van de opbrengst tot 10 x de opbrengst. Dit enorme verschil is in feite het verschil tussen de westerse levensstijl en productie volgens permacultuur. Voordat we deze evenwichtige leefwijze kunnen begrijpen, moeten we eerst onze eigen manier van leven doorgronden.
Bij onze moderne leefwijze ontstaat veel afval. Is het niet bij de productie dan is het wel bij het transport of het gebruik van elektriciteit.
Stel dat u als ondernemer zonnebloemolie perst. Om de olie te persen koopt u dure filters uit Frankrijk, want dat zijn de beste. Elk jaar heeft u nieuwe filters nodig want ze gaan niet zo lang mee. Het plastic is dan gescheurd. De fabriek neemt de gebruikte filters ook niet terug. U gooit ze dus op een stapel in een ongebruikte hoek van het land. Aan de fabrikant stuurt u een boze brief, wat u nu in godsnaam moet die bergjes moet doen. Het enige alternatief is het doorverkopen aan de smurf, de destructor van de vuilverbranding die u er Blauw voor teruggeeft.
De stapel groeit en groeit. Het spul is niet afbreekbaar. De kosten voor de aankoop van de filters begint te drukken op uw begroting. Want hoewel de filters niet herbruikbaar zijn, wil de fabriek toch betaald krijgen in Groen. Want, zeggen ze: wij kopen onze grondstoffen in met Groen, dus, wij moeten er ook Groen voor terug hebben, anders komen we niet uit.
Nu lijkt het een knullig voorbeeld, maar elk voorbeeld waarbij het eindproduct niet kan worden gerecycled, zal hetzelfde probleem geven. De producent kijkt naar zijn inkoop en de afnemer kijkt naar zijn afvalberg en beiden claimen ze het gelijk. Wie heeft er nu gelijk?
Het gaat er niet om wie schuldig is
aan aan het verbreken van de cyclus,
het gaat erom wie de cylus herstelt
Er is immers geen “destructor” die het spul opkoopt tegen Groen. Ook de fabrikant zelf wil of kan het niet. Iedereen die het product toch afneemt, kiest er dus bewust voor een doodlopende weg in te gaan.
Er zal dus gewoon Blauw gerekend moeten worden. Degene die er eerste is in de keten die de grondstoffen zo bewerkt dat recycling onmogelijk wordt, krijgt te maken met de blauwberg.
De blauwberg houdt in dat je inkoopt tegen Groen maar verkoopt tegen blauw. Je krijgt dus onherroepelijk een tekort aan Groen en inderdaad, een overschot aan Blauw. Degene die de keuze heeft gemaakt niet verder te recyclen krijgt de blauwberg op zijn bordje. Wat heeft dat voor gevolgen?
Dankzij de aard van Rainbow Trading kunt u er weliswaar niet failliet aan gaan en ook kunt u gewoon ergens Groen lenen. Maar uw boekhouding is openbaar, via internet door iedereen te bezoeken. U zult moreel worden aangepakt om wat groener te produceren. Als u bereid bent uw productieprocessen te verbeteren, langzaam maar zeker, dan is de gemeenschap bereid om u te financieren. Het blauw dat u nu nog produceert wordt u vergeven, maar als u zelf geen aanstalten tot verbetering maakt, word u er wel op aangekeken.
Een beetje ondernemer kijkt nu rond in zijn zaak. Oh oh oh hoor ik ze zuchten! Ik zit met allemáál producten waarvoor geen destructor is. Straks wordt ik nog een smurf!
Daarom is het belangrijk om elkaar te vinden. Constructor, consument én destructor. Zo'n manier van leven is mogelijk, want het wordt al jaren gedaan. Ze noemen het permacultuur.
Permacultuur is een samenvoeging van de begrippen permanent en argiculture. Het geeft aan dat het land altijd bewerkt zou moeten worden en dus nooit braak ligt. Maar het gaat veel verder.
Bill Mollison is de geestelijke vader van de permacultuur. In het Handboek Ecologisch Tuinieren wordt de systematiek zo uitgelegd:
Hij [...] zag in dat het bos onophoudelijk in productie is, enkel en alleen draaiend op de energie van de het invallend zonlicht en een vruchtbare bodem. Er is geen extra energie-inbreng en ook geen afval.
Deze systeem-gedachte ligt ook aan de basis van de Visie van Enschede, een document van jonge aankomend ingenieurs dat diende als uitgangspunt voor het ontwerp van Rainbow Trading. Permacultuur en Rainbow Trading hebben dus dezelfde ideologische basis. We kunnen bij voorbaat stellen dat de landbouwtechniek en het economisch systeem voor elkaar geschapen zijn. Optimaal gebruik van energie, gesloten kringlopen en samenwerking zijn principes die je in beiden zult aantreffen.
Ik ben ervan overtuigd dat Rainbow Trading een kwalitatief veel beter systeem is dan het kapitalisme. Het probleem is natuurlijk de acceptatie: het is nagenoeg onbekend. Ik schat het aantal mensen, wereldwijd, dat er enigszins bekend mee is rond de honderd. En al die honderd mensen hebben hooguit belangstelling en theorie-kennis. De praktijk moet nog geboren worden.
De mogelijkheden op lange termijn zijn enorm. Op het moment dat gemeenschappen hun eigen productiemiddelen inzetten en hun middelen op de vrije markt brengen, hun mankracht aanbieden via Rainbow Trading en zelf kleinschalig handelen met gemeenschappen elders in de wereld, zal hun omgeving na enige aarzeling zien wat de gevolgen zijn.
Ik beloof niks, maar ik reken erop dat de werkloosheid zal zakken tot nul. De arbeidsongeschiktheid zal halveren, want in het rustiger tempo is het aangenaam om te werken. Leven zoals God in Frankrijk dus. Minder kilometers in de auto. De kippen rond je eigen huis brengen je minstens zoveel geluk. Hoe komen we er?
Heeft u interesse om eventueel Rainbow Trading eens te proberen, ga dan door naar 2. Geen belangstelling? Sla dan een willekeurige bladzij open in dit boek en begin te lezen.
Schrijf voor uzelf duidelijk wat u te zoeken heeft bij Rainbow Trading? Wat wilt u? Kruis de vakjes aan die u herkent.
Een gelukkig, evenwichtiger bestaan leiden
Meer tijd voor .................................
Een zinvolle besteding van uw tijd
Toegeven aan uw idealistische zelf
Uw gangbare productlijn op een nieuwe markt aanbieden
Een schuld aan uw geweten goedmaken
Een handeltje opzetten met uw Foster Parents / Pleegkind in een ver land
Goede vrienden worden met de buren
Een rustige, mooie plek vinden om te wonen
Overstappen naar een spiritueel bestaan met afstand tot materialisme
Lekker eten uit eigen tuin en die van de buren
Van uw hobby een beroep maken
Een voorbeeld afgeven aan de neo-kapitalistische markteconomie en de globalisering
Gewoon lekker leven zonder al teveel bureaucratisch gezeik, formulieren en regels
...............................................
Als onze internet-programma's af zijn, dan kunt u zich online registreren om mee te doen. Er is alleen een naam (zelf te bedenken) en een email adres nodig. Alle andere gegevens hoeft u alleen in te vullen als u dat zelf wilt.
Iedere bewoner van de aarde doet mee, al heeft niet iedereen een “profiel”. Op je profiel-pagina geef je aan wie je bent, wat je zoekt en wat je aanbiedt. Ook heb je inzage in je saldo en je transactie-geschiedenis. Dat is voor iedereen hetzelfde. De verschillen zitten hem in de producten die je vraagt en wat je te bieden hebt.
Als de online systemen nog niet af zijn, dan kunt u altijd zelf met een clubje beginnen. We helpen u graag, maar u kunt het ook best zonder ons uitknobbelen!
Het begint allemaal bij de ondernemer. U kunt een nieuwe onderneming beginnen, maar dat is een lastig karwei. Ik ga er even vanuit dat u al ondernemer bent en u staat positief tegenover Rainbow Trading. Wat nu?
Het is de bedoeling dat u een gedeelte van uw assortiment aanbiedt in de Rainbow Trading. Bent u groenteboer, begin dan met die ene soort aardappelen die u rechtstreeks inkoopt bij de boer op de hoek. Of, teel ze zelf. Kiwi's en ananassen zijn voorlopig niet leverbaar in de Rainbow Trading. Beperk u er ook toe een bepaald deel van de omzet aan te bieden, zoals 3% of 5%. Maar probeer toch tenminste enkele producten aan te bieden. Vanzelfsprekend is het het gemakkelijkste om streekproducten aan te bieden die vaak in zo kleine hoeveelheden leverbaar zijn dat ze voor de groothandel niet interessant zijn.
Ik heb zelf een IT-bedrijf en ik kan een website voor u bouwen. Maar computer-onderdelen kan ik niet leveren, daarvoor moet u echt Euro's betalen. Zolang er alleen inkoop mogelijk is in Euro's, gaat geen ondernemer het aanbieden in Rainbow Trading.
Dit principe zorgt er voor dat het begin van Rainbow Trading bij de boeren zal liggen. Zij bewerken het land en verkopen de basisproducten. Voor zover zij nog eigenaar van het land zijn, kunnen ze doen wat ze willen. Daarnaast is er de “hergebruik” wereld, maar die leunt voornamelijk op Blauw, totdat ze gaan composteren en het groen de wereld in brengen.
Er is volop werk. De boeren zitten te springen om mensen, omdat menselijke arbeid ineens weer goedkoper is dan de dure machines uit het kapitalisme. Dankzij diezelfde machines zitten er genoeg mensen thuis, mensen die met hun handen kunnen werken en mensen die goed met hun hoofd kunnen werken. Iedereen is nodig. Iedereen is belangrijk. Ieder is een individu. U bent geen nummer en u wordt niet als dank buitengezet op uw 52e verjaardag.
En als u ondernemer of werkzoekende bent, dan bent u vast en zeker ook consument.
Wij mensen hebben in principe behoefte aan voeding, een woning, kleding, medische zorg en natuurlijk liefde. Wij hebben behoefte aan een zinvol bestaan. Een mooie plaats om te wonen en aan gezelligheid. Mensen zijn groepsdieren.
Het kapitalisme is er niet in geslaagd voor iedereen de basisbehoeften te garanderen. De halve planeetbevolking valt nog steeds buiten de boot. Ook in eigen land zijn er volop mensen buiten de boot gevallen. Te oud, te traag, te dom, te slim, te eigenwijs of gewoon pech.
De bedoeling van Rainbow Trading is dat we zo snel mogelijk de basisbehoeften voor iedereen kunnen garanderen. Dat kan alleen als u meedoet in een bestaande kring van ondernemers en werkzoekenden. Als er geen kring bij u in de buurt is, haal dan een aantal boeren en een aantal werkzoekenden over om samen wat te beginnen. Als alternatief kunt u zich inschrijven via een website.
Hopelijk komen er een aantal producten beschikbaar die nu een moeilijk bestaan hebben. Werkelijk voedzame voeding. Maar ook: vrij onderwijs, kinderopvang, geneeskunde. Artikelen uit eigen keuken. Kleine kaasmakerijen kunnen weer open. Molens zullen weer draaien. Melk komt weer van de boer. Iedereen kan een kind, bejaarde, gehandicapte of dier verzorgen, ook zonder de “benodigde” papieren.
Deze producten en diensten zijn onmogelijk gemaakt door de economische regelgeving. Omdat we in Rainbow Trading alleen de verantwoordelijkheid afstaan en niet het eigendom, is er geen sprake van koop. Ook spelen we niet met Euro's. De gehele Europese, Nederlandse en wereldwijde (WTO) economische regelgeving is derhalve niet van toepassing. Zo kan deze kapot-geregelde handelswaar alsnog hun weg vinden. Doe er uw voordeel mee!
De enige manier om echt van de grond te komen is door als groep aan de gang te gaan. Losse individuen kunnen elkaar weliswaar vinden via internet of incidentele handeltjes. Maar om een echt bestaan op te bouwen heb je een hechtere groep nodig.
Wilt u dit alstublieft zelf verder invullen?
Ik wil niet de indruk wekken dat het de bedoeling is een commune te beginnen, of een anderszins gesloten gemeenschap.
Rainbow Trading moet juist zoveel mogelijk ìn de samenleving staan. Iedereen kan meedoen. Niemand heeft de wijsheid in pacht, dus waarom zou ik doen alsof?
U kunt zelf een manier bedenken om de diverse saldo's bij te houden. Het gebeurt al duizenden jaren op talloze manieren. U kunt ook gebruik maken van wat er al is, of, van hetgeen nog gebouwd zal worden.
U bent vrij om met dezelfde software als waarmee rainbow-trading.net zal worden gebouwd, zelf ook een website te beginnen. Zo kunt u uw eigen gemeenschap in de spotlight zetten. Want stel nu dat u in een biologisch-dynamische woongroep woont ergens in Europa?
U begint gewoon zelf een online Rainbow Trade! Op die manier motiveert u de gemeenschap in uw omgeving om met u mee te doen. Ook blijft de mogelijkheid open om te handelen met ondernemers en consumenten in andere gemeenschappen.
Registratie voor ondernemers, werkzoekenden, consumenten en groepen wordt mogelijk op het moment dat de website wordt geopend. En ook zonder websites kunt u het altijd nog zelf.
Wellicht bent u nog niet helemaal overtuigd van de originaliteit van het idee. Veel dingen die hier staan, worden al jaren genoemd. Enkele dingen zijn nieuw, maar alleen in beperkte mate. Alleen de combinatie is nieuw: uitgaan van balans, evenwicht en samenwerking en tegelijkertijd een nieuwe economische eenheid die ook van diezelfde principes uitgaat. Laten we eens kijken wat er nieuw aan is en met welke andere aanpakken er een overeenkomst is.
U leest in het boek over kleureneconomie
