Transitie Open Space was de naam van het festival op Kasteel Nieuwenhoven dat wij begin juli 2011 hebben bezocht. Wij – Suzanne en Barry van Stichting Kleureneconomie – lazen over het festival op een mailing lijst. De bedoeling was om de versnippering van het transitie gebeuren wat op te lossen en om dus deuren en bruggen te openen. Precies waar wij naar op zoek waren. Want het is makkelijk om in je eigen straatje te blijven zitten, maar om een wijk te bouwen moet je een straatje verder gaan.
De trudo stelt zich voor

Het originele Trudo-logo. Wijst de weg van de Euro naar het Hart.
Om te experimenteren met een lokale economie had de organisatie de introductie van een nieuwe munt, Trudo, gepland. Je kon te voren via het Mycelium-systeem al aangeven dat je mee ging doen, wat ik natuurlijk deed. Ik stelde voor om een MTB-fiets te lenen en ik wilde graag een pilske drinken. Ja toch. Echter, andere deelnemers lieten zich niet zo gauw overtuigen van de waarde van zo’n Trudo.

Wat de Trudo ook wel deed: het hart breken en terug jagen naar de euro-lifestyle.
De avond voor introductie kwamen we erachter dat de heer van het Kasteel destijds druk bezig was met het scheppen van ongelijkheid. Een van de deelnemers die sliep in de rijke kant van het kasteel ervaarde dat nadrukkelijk: Een rijke man heeft het halve kasteel en de rest heeft de andere helft. Een beetje de situatie op planeet Aarde, maar dat terzijde. Er staat een muur tussen de rijke en arme helft en die is ervoor om de rijke rijk te houden en de arme arm. Sint-Trudo bleek de naam van de man. Er was een opstellings-sessie nodig om het slechte karma van deze naam weg te vagen, maar daar ben ik dan verder niet bij geweest.
De Trudo en het Hart
De intentie van de Trudo was om ons op weg te helpen van de Euro-economie naar het Hart. Afgebeeld in het logo, de T van Trudo is een pijl van Euro naar het Hart. Maar wat gebeurde er? We waren net twee dagen lekker op weg om het festival op te zetten (zaterdag, zondag). Veel deelnemers zaten al op hart-niveau. Komt Trudo binnen. En creëert ongelijkheid. Wie meedoet krjigt gelijk 25 Trudo. Weliswaar goed uitgelegd door de organisatie (uitleg = hoofd, niet hart) – want dat was dan eerlijker voor de mensen die extra geld hadden betaald omdat ze nu eenmaal meer euro-inkomen hebben – kregen sommige deelnemers 25 extra Trudo’s. Zat ik daar vrijwel als enige met T 50.- handje contantje. Enkele deelnemers hoor je denken: nee hier doe ik niet aan mee. Anderen: hoe kom ik ook aan dat geld, dat moet ik hebben! Ik dacht: hoe kom ik hier zo gauw mogelijk op een fatsoenlijke wijze vanaf. Commotie alom!
Voor ons van de Kleureneconomie was het leuk om te zien wat de introductie door “de organisatie”, de machthebbers, doet met een groep. Mensen vallen al vrij snel in een emotie die is gekoppeld aan geld. Hebzucht, Woede, Angst. Het bewustzijn van de groep ontwikkelde er extra snel door. Al na twee dagen meldde de Cirkel dat de Trudo zelf niet zwart of wit is, maar hetgeen je ermee doet. Een zeer fraaie denksprong, waar we later in de workshop op konden door bouwen. Voor ons restte slechts het inzicht dat dit indelen-in-zwart-en-wit ook wel in-kleur had gekund, waarmee de toon voor de rest van de week was gezet.
Open Space en onze workshops
Leuk aan dit festival was dat de organisatie nu eens niet zelf het programma had volgestopt met hun eigen stokpaardjes. Nee, een groot wit vel vol ruimte! Je mocht zelf kaartjes ophangen om wat te gaan doen. Het blanco kaartje ontbrak er overigens nog aan, want nu is er altijd nog de inkt van de plannen. Op verzoek hadden we al een workshop gegeven over De Spin Speelt Vals ofwel De ontwerpfouten in het economisch web. Een kleine maar fijne groep die zonder al te veel problemen en slimme vragen de eindstreep haalde. Op dinsdagochtend deden we deze workshop nogmaals voor een groter publiek. De vervolgworkshop liep opeens over van belangstelling en ook hier weer een hele goede, vlotte sfeer. Er kwamen nu zelfs vragen naar boven die ik de eerste vijf jaar nog niet had verwacht – zeker niet van mensen die net een uurtje hiervan gehoord hebben. Om kort te zijn: we waren hier met het verhaal op de juiste plek op het juiste moment. Een mooi evenement.
Leerpuntje: de veldkeuken

Op het open-space schema kon je zelf aangeven wanneer je iets ging organiseren. Niet onlogisch in de ochtenden dus, als de geest nog fris is...
In transitie-land ligt de nadruk vaak op technische innovaties en als het meezit op het tuinieren met de permacultuur-tuin. Op Kasteel Nieuwenhoven is een hele mooie maar nog jonge permacultuur-tuin aangelegd mede door goeroe Taco Blom. Je mocht voor 5 euro of 5 Trudo een dag uit de tuin eten. Je kon dan ook de veldkeuken gebruiken om het maaltje te garen. Hout, grote pannen en ook klei-ovens voor een brood waren al aangelegd. De eerste paar dagen aten wij gewoon braaf uit het Restaurant, maar op maandagavond gingen we dan over. Ik dacht: het zal hier nu toch wel zo’n beetje voor elkaar zijn. Zondagavond leek alles prima onder controle. Maar nee: op maandag geen plan en geen organisatie. Ben ik zelf uitgeroepen tot meester-chef en kwam daar een quinoa-met-snijbonen op het menu. Lang niet gek gelukt en volgens sommigen “beter dan gisteren”. Dinsdagmorgen was het erg rustig om 8:00 in de tuin en kon ik lekker grazen aan de bramen. Koolrabi en snijbiet, hopakee. Iemand had vuur gemaakt dus dat ontbijt kwam goed. Ook was er wat brood uit de oven. Op woensdagochtend was er weer brood in de oven maar dat bleek weer erg moeilijk te zijn om perfect op tijd te rijzen en op de juiste temperatuur en tijdsduur te bakken – zeker zonder thermostaat. En weer rustig in de veldkeuken. ‘s Avonds werd er vaak met moeite iets bedacht wat dan niet altijd zomaar kon – maar met veel volhouden en doorzetten kwam er wel een bord op tafel.

Het doorgeven van balen hooi om het werk even gauw te verdelen. Op de achtergrond de permacultuur-tuin.
Als conclusie van deze week wil ik stellen dat de transitie niet alleen in je hoofd is maar met de handen moet worden geplukt en met de mond moet worden opgegeten. Kom uit de vergadering en leer die snijbieten maar waarderen! De echte omslag: cornflakes met melk vergeten en iets vers uit de tuin halen, bereiden en waarderen!
Tuin, Kasteel en alle Deelnemers bedankt voor de onvergetelijke week!