Terugblik en uitleg door Suzanne Stolk
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Luister naar het interview.
Een interview van een uur op Radio 1 in het programma Nachtvluchten op zaterdag 5 december. Live in de uitzending in het laatste uur van het programma: tussen 6 en 7 uur ‘s ochtends. Natuurlijk waren wij erg vereerd toen we hiervoor werden benaderd!
Nora Romanesco en Barry Voeten
Het laatste uur van dit nachtelijke radioprogamma (het start al om 2.00 uur in de ochtend!) wordt altijd ingevuld met (tekst van de website): “Persoonlijke gesprekken met bekende, minder bekende en onbekende (maar daardoor niet minder belangrijke) Nederlanders… ze hebben Boeiende Beroepen, nemen Stevige Standpunten in, of zijn Virtuoze Vertellers.”
Ik kan me goed voorstellen dat iemand die een nieuw economisch systeem bedenkt een interessante kandidaat is voor dit programma. Wat ik uit ervaring ook weet is dat Kleureneconomie niet altijd makkelijk is om uit te leggen. En dat bleek ook tijdens dit persoonlijke live interview op de radio het geval te zijn. Mijn conclusie achteraf is dat dit een mooie leerzame ervaring was, maar eveneens voor zowel interviewer als geïnterviewde een lastige opgave.
Denktrant
Presentatrice Nora Romanesco deed haar best om de beweegredenen waardoor iemand er toe komt een nieuw economisch systeem te bedenken te achterhalen, hoe dit er in de praktijk uit zal zien en hoe de persoon denkt dit systeem in de wereld te kunnen “uitrollen”. En op juist die vragen kon Barry moeilijk (of geen) antwoord geven.
Dit interview geeft voor mij eigenlijk ook heel duidelijk aan in welke denktrant we nu nog leven en dat de ideeën achter de Kleureneconomie eigenlijk precies tegenovergesteld zijn. En daarom ook zo verdomd lastig om uit te leggen! Maar hieronder wil ik toch een poging wagen:
Vrijwillig en verantwoordelijk
Het huidige economisch systeem is een vaststaand feit waar iedereen die op deze wereld geboren wordt, mee wordt geconfronteerd. Onder “deelname” aan dit “spel” is erg moeilijk uit te komen! Je moet eraan meedoen, je hebt geen keuze (alhoewel?).
De vraag tijdens het interview over hoe we dan denken dit idee in het echt uit te kunnen voeren is moeilijk te beantwoorden. Dat komt omdat één van de ideeën achter Kleureneconomie is dat deelname aan dit “spel” alleen op vrijwillige basis kan geschieden. Het is niet de bedoeling om het van bovenaf verplicht te stellen.
“Maar als je zo’n idee hebt om de wereld te verbeteren dan moet je zelf toch voorop gaan, de leiding nemen?” Dit was een andere vraag die Barry kreeg.
Tsja, eigenlijk is dit nog zoiets dat niet geldt voor Kleureneconomie. Idee is juist dat iedereen zelf zijn/haar verantwoordelijkheid neemt en niet gaat afwachten tot een leider (of regering/bedrijf/goeroe enz) met de ultieme oplossing komt in de trant van: “Volg mij, en alles komt goed!” Eeuwenlange ervaring heeft, mijns inziens, geleerd dat dit meestal niet zo goed werkt!
Dé oplossing?
Nora Romanesco en Barry Voeten bij de Radio-1 Eén
Nora Romanesco en Barry Voeten bij de Radio-1 Eén
Wat het interview voor mij aantoonde was dat er nog steeds het idee heerst dat mensen behoefte hebben aan leiders en misschien, onbewust, zelfs aan het opgelegd krijgen van regels en systemen. Toch geldt dat volgens mij voor steeds minder mensen en hopelijk zet deze “trend” zich ook voort! Met Kleureneconomie pretenderen wij (van stichting Kleureneconomie) een oplossing te kunnen bieden. Is dit dé oplossing? Geen idee? Zou die dan bestaan: dé oplossing?
Of zijn er misschien meerdere oplossingen waardoor iedereen er één “op maat” zou kunnen kiezen? Of … is dat een onmogelijk idee?
Ik denk het niet want Kleureneconomie is natuurlijk niet uniek. Verspreid over de hele wereld bestaan er al een paar duizend alternatieve, lokaal opererende economische systemen die bestaan naast het “verplichte” systeem. Voorbeelden in Nederland zijn de Letskringen en de Gelre. En in Groot Brittannië zijn vanuit de Transition Towns beweging de Totnes Pound en de Lewis Pound ontstaan. Ook zijn er systemen die rekenen met zorgpunten of in arbeidsuren.
Transparant
Als er dan zoveel andere systemen zijn, waarom dan ook nog een Kleureneconomie?
Wat wij met Kleureneconomie willen bewerkstelligen is dat ons economisch handelen transparant wordt, dat we precies kunnen zien waar we mee bezig zijn om zo in balans te kunnen komen.
Kost iets een hoop energie (rood)? Is het recyclebaar / cradle to cradle (groen)? Of creëren we afvalproducten (blauw)? Wij denken dat het moeilijk is om deze transparantie met een ééndimensionaal systeem (euro, dollar of zoals bij LETS: ster) te bewerkstelligen. Wat bij lokale systemen overigens wel heel goed werkt is om het geld binnen de gemeenschap te houden en te laten circuleren. Ze maken echter niet inzichtelijk wat we aan het doen zijn.
Alle problemen de wereld uit?
Maar ook al gaat de hele wereld morgen in één keer in kleurtjes rekenen en betalen, dan zijn natuurlijk niet opeens alle problemen de wereld uit. En worden mensen in één klap volkomen eerlijk en betrouwbaar? Vast niet.
Wat we wel gaan wel zien is door wie en waar veel blauw wordt gecreëerd. En met blauwe muntjes kun je geen rode of groene of rood/groene producten kopen. Nu kan dat wel. Door het huidige eendimensionale stelsel kan de directeur van een fabriek die een vervuilende productiemethode gebruikt, zelf wel (groene) biologische groenten kopen.
Daarnaast kan de transparantie ervoor zorgen dat vervuilers sneller zullen worden aangesproken op hun gedrag en bovendien wordt het maken van een duurzame keuze gemakkelijker. De duurzaamheid is immers af te lezen aan het prijskaartje. Iets dat nu, ondanks diverse keurmerken, nog steeds heel lastig is voor de consument.
Blauw fout?
Willen we met Kleureneconomie dan een rood/groene wereld creëren en is blauw dus fout? Ook dit is eigenlijk weer een vorm het oude zwart/wit denken. Blauw hoeft niet fout te zijn, het kan een bewuste keuze zijn. Persoonlijk wil graag in een wereld leven die meer in balans is met de natuur, maar ik wil ook blijven internetten. En nu denk ik niet dat mijn computer met materialen als hout en planten gebouwd kan worden! Dus ik kan er bewust voor kiezen om producten met blauwe onderdelen te kopen. Toch denk ik ook dat in de toekomst het intelligente design dat is geïnspireerd door de natuur prachtige oplossingen zal bieden voor de blauwe “foutjes”! Cradle to cradle heeft dat al bewezen.
Verder
Of we in de nabije toekomst nog meer mediaoptredens zullen doen is niet waarschijnlijk. Kleureneconomie is en blijft moeilijk om voor een algemeen publiek in een kort tijdbestek uit te leggen. Ook hebben we ervaren dat het belangrijk is dat een toehoorder vanuit eigen interesse en eigen vragen uitleg krijgt. Dus mocht u na het radiointerview interesse hebben of vragen? Indien we het kunnen, voorzien we ze graag van een antwoord!
ZOZ
In het decembernummer 2002 plaatste het tijdschrift Onze Wereld een klein kolommetje over Barry Voeten, als deel van een artikel over 30 idealisten onder de 30. Hij was op dat moment overigens al 30,5. In het artikel wordt nog gesproken over het concept Ekonisme dat inmiddels is vervangen door de praktischer term kleureneconomie. We hebben nog voor u de 
