Punt van zorg momenteel is dat de systemen die we bedacht hebben in essentie “geweldig” zijn, maar dat er nog geen aanzuigende werking is om eraan mee te doen. Tel het aantal deelnemers op http://rgboog.nl en je weet wat er mis is… een aantal mensen wil best, maar het is hard werken op los zand. Geen producten en ook geen community.

Dat laatste is dus een puntje dat samenhangt met die aanzuig-werking. Zag ik van de week de film The Social Network, over Mark Zuckerberg. De bedenker van deze Facebook. Hij was wer geïnspireerd door de werking van de disputen: elitaire studentenclubs waar je niet zomaar bijkomt – en waar je als je er zit juist wel graag bij wilt blijven. Je komt erin dor uitnodigingen. En zo ging ook Facebook: alleen erin door uitnodiging en in het begin alleen maar op @harvard.edu email adressen.

Huli Clan Systeem

Vertalen nu naar onze situatie. Je wilt een community currency met RGB. Altijd gepoogd de zaak open te houden. Dan laat je ook iedere “malloot” maar binnen, automatisch. Geen voordeeltje dus als je er dan wel in zit he. Dat is punt 1.

Punt 2 is dat we een structuur maken waarin de wereld bestaat uit “clans” (of synoniem). Iedere clan bestaat uit meerdere deelnemers die allemaal weliswaar uit eigen beweging handelen, maar samen maken ze de beweging – of saldo – van de clan. Ze werken samen. Clans zijn gezinnen, bedrijven, verenigingen, allemaal afspiegelingen van de echte wereld. Permacultuur-woord: gilde.

Heb een tijdje de game Tribalwars gespeeld om te kijken hoe die games zo succesvol zijn. Juist: tribes. clans. Je eerste groep vrienden in de grote, vaak net iets bozere buitenwereld. Sommige andere clans daar werk je mee samen. Anderen probeer je te vermijden. De wereld wordt er een stuk overzichtelijker op..

We gaan het dan zo doen, dat je als clan zelf gaat bepalen hoe je iemand uitnodigt deel te nemen aan de clan – en alleen via de clan kun je deelnemer worden in het systeem (laten we die dan maar de RGB-wereld noemen, want wie wil er nu in een systeem?)

In de Spiraldynamics schuiven we zo weer een kleurtje op. Eerste stap is het holistische turkoois. Leuk, maar dan wil je beginnen en zit je ineens op beige: er is hier nog niks, niets, empty, void. Dus nu de volgende stap: de clans. Daar komt paars.

Kunnen de SD experts misschien nog toelichten welke stappen de omgekeerde economie in de toekomst gaat maken?

NB: vervolg van deze ontwikkeling op deze pagina.

Hoe kun je een systeem opzetten dat vóór de samenleving werkt? Welke ontwerpfouten uit de huidige economie wil je vermijden? Welke bouwstenen voor zijn er hiervoor al ontwikkeld en hoe passen we deze toe?

Voorkennis is niet nodig, maar we merken wel dat onze deelnemers steeds meer weten en sneller in staat zijn deze kennis toe te passen.De volgende onderwerpen komen aan de orde aan de hand van films en cases.

• Fractional Reserve Banking
• Fiat Currency
• Lintworm-economie / kringloop economie
• Definitie van eenheden
• Omgekeerde Economie
• Complementaire munteenheid
• LETS
• Time Banking
• Barter
• Bitcoin
• Kleureneconomie
• Open Space / Eigen Case

Aanvang: 9:30. Einde: 15:30
Lunch: Bring Your Own Liever geen gesmeerde boterhammetjes maar een klein pannetje soep, een salade, een stuk brood of kaas. Samen delen we de overvloed. Bij voorkeur vega.
Locatie: Eetbaar Park, Den Haag
Kosten: geen / vrijwillige bijdrage t.b.v. Eetbaar Park
Aanmelden via eetbaar-park.nl

Details en updates via de agenda.

Ik doe een poging om de actie van de actievoerders van tegen-het-systeem in voor-een-ander-systeem. Vandaar de slogan Van #occupy tot redesign.

Barry

Met deze groep proberen we de ‘rotonde’ permacultuur – kleureneconomie uit te breiden met meer holistische ‘dingetjes’… Wees welkom op http://www.facebook.com/groups/holistische.economie/

De trudo stelt zich voor

Het originele Trudo-logo. Wijst de weg van de Euro naar het Hart.

Om te experimenteren met een lokale economie had de organisatie de introductie van een nieuwe munt, Trudo, gepland. Je kon te voren via het Mycelium-systeem al aangeven dat je mee ging doen, wat ik natuurlijk deed. Ik stelde voor om een MTB-fiets te lenen en ik wilde graag een pilske drinken. Ja toch. Echter, andere deelnemers lieten zich niet zo gauw overtuigen van de waarde van zo’n Trudo.

Wat de Trudo ook wel deed: het hart breken en terug jagen naar de euro-lifestyle.

De avond voor introductie kwamen we erachter dat de heer van het Kasteel destijds druk bezig was met het scheppen van ongelijkheid. Een van de deelnemers die sliep in de rijke kant van het kasteel ervaarde dat nadrukkelijk: Een rijke man heeft het halve kasteel en de rest heeft de andere helft. Een beetje de situatie op planeet Aarde, maar dat terzijde. Er staat een muur tussen de rijke en arme helft en die is ervoor om de rijke rijk te houden en de arme arm. Sint-Trudo bleek de naam van de man. Er was een opstellings-sessie nodig om het slechte karma van deze naam weg te vagen, maar daar ben ik dan verder niet bij geweest.

De Trudo en het Hart

De intentie van de Trudo was om ons op weg te helpen van de Euro-economie naar het Hart. Afgebeeld in het logo, de T van Trudo is een pijl van Euro naar het Hart. Maar wat gebeurde er? We waren net twee dagen lekker op weg om het festival op te zetten (zaterdag, zondag). Veel deelnemers zaten al op hart-niveau. Komt Trudo binnen. En creëert ongelijkheid. Wie meedoet krjigt gelijk 25 Trudo. Weliswaar goed uitgelegd door de organisatie (uitleg = hoofd, niet hart) – want dat was dan eerlijker voor de mensen die extra geld hadden betaald omdat ze nu eenmaal meer euro-inkomen hebben – kregen sommige deelnemers 25 extra Trudo’s. Zat ik daar vrijwel  als enige met T 50.- handje contantje. Enkele deelnemers hoor je denken: nee hier doe ik niet aan mee. Anderen: hoe kom ik ook aan dat geld, dat moet ik hebben! Ik dacht: hoe kom ik hier zo gauw mogelijk op een fatsoenlijke wijze vanaf. Commotie alom!

Voor ons van de Kleureneconomie was het leuk om te zien wat de introductie door “de organisatie”, de machthebbers, doet met een groep. Mensen vallen al vrij snel in een emotie die is gekoppeld aan geld. Hebzucht, Woede, Angst. Het bewustzijn van de groep ontwikkelde er extra snel door. Al na twee dagen meldde de Cirkel dat de Trudo zelf niet zwart of wit is, maar hetgeen je ermee doet. Een zeer fraaie denksprong, waar we later in de workshop op konden door bouwen. Voor ons restte slechts het inzicht dat dit indelen-in-zwart-en-wit ook wel in-kleur had gekund, waarmee de toon voor de rest van de week was gezet.

Open Space en onze workshops

Leuk aan dit festival was dat de organisatie nu eens niet zelf het programma had volgestopt met hun eigen stokpaardjes. Nee, een groot wit vel vol ruimte! Je mocht zelf kaartjes ophangen om wat te gaan doen. Het blanco kaartje ontbrak er overigens nog aan, want nu is er altijd nog de inkt van de plannen. Op verzoek hadden we al een workshop gegeven over De Spin Speelt Vals ofwel De ontwerpfouten in het economisch web. Een kleine maar fijne groep die zonder al te veel problemen en slimme vragen de eindstreep haalde. Op dinsdagochtend deden we deze workshop nogmaals voor een groter publiek. De vervolgworkshop liep opeens over van belangstelling en ook hier weer een hele goede, vlotte sfeer. Er kwamen nu zelfs vragen naar boven die ik de eerste vijf jaar nog niet had verwacht – zeker niet van mensen die net een uurtje hiervan gehoord hebben. Om kort te zijn: we waren hier met het verhaal op de juiste plek op het juiste moment. Een mooi evenement.

Leerpuntje: de veldkeuken

Op het open-space schema kon je zelf aangeven wanneer je iets ging organiseren. Niet onlogisch in de ochtenden dus, als de geest nog fris is...

In transitie-land ligt de nadruk vaak op technische innovaties en als het meezit op het tuinieren met de permacultuur-tuin. Op Kasteel Nieuwenhoven is een hele mooie maar nog jonge permacultuur-tuin aangelegd mede door goeroe Taco Blom. Je mocht voor 5 euro of 5 Trudo een dag uit de tuin eten. Je kon dan ook de veldkeuken gebruiken om het maaltje te garen. Hout, grote pannen en ook klei-ovens voor een brood waren al aangelegd. De eerste paar dagen aten wij gewoon braaf uit het Restaurant, maar op maandagavond gingen we dan over. Ik dacht: het zal hier nu toch wel zo’n beetje voor elkaar zijn. Zondagavond leek alles prima onder controle. Maar nee: op maandag geen plan en geen organisatie. Ben ik zelf uitgeroepen tot meester-chef en kwam daar een quinoa-met-snijbonen op het menu. Lang niet gek gelukt en volgens sommigen “beter dan gisteren”. Dinsdagmorgen was het erg rustig om 8:00 in de tuin en kon ik lekker grazen aan de bramen. Koolrabi en snijbiet, hopakee. Iemand had vuur gemaakt dus dat ontbijt kwam goed. Ook was er wat brood uit de oven. Op woensdagochtend was er weer brood in de oven maar dat bleek weer erg moeilijk te zijn om perfect op tijd te rijzen en op de juiste temperatuur en tijdsduur te bakken – zeker zonder thermostaat. En weer rustig in de veldkeuken. ‘s Avonds werd er vaak met moeite iets bedacht wat dan niet altijd zomaar kon – maar met veel volhouden en doorzetten kwam er wel een bord op tafel.

Het doorgeven van balen hooi om het werk even gauw te verdelen. Op de achtergrond de permacultuur-tuin.

Als conclusie van deze week wil ik stellen dat de transitie niet alleen in je hoofd is maar met de handen moet worden geplukt en met de mond moet worden opgegeten. Kom uit de vergadering en leer die snijbieten maar waarderen! De echte omslag: cornflakes met melk vergeten en iets vers uit de tuin halen, bereiden en waarderen!

Tuin, Kasteel en alle Deelnemers bedankt voor de onvergetelijke week!

Er is nu een serie van drie workshops in de aanbieding. De eerste is eigenlijk een soort schoffel om de ideeën die we hadden over economie uit de weg te ruimen: Gevangen in het economisch web. Als je daaruit weg weet te komen ben je klaar voor twee:  De Omgekeerde Economie. Dit is een inleiding kleureneconomie, maar wel gezien door je eigen bril – lees : de mindmap van je eigen geweten. Ben je nu met een hele groep klaar om verder te gaan met kleureneconomie in een praktische setting, dan kun je door met de workshop Werken aan de kleureneconomie. Dit is een meerdaagse cursus die te zijner tijd wordt gevuld afhankelijk van de faciliterende organisatie.

Op de pagina Workshops worden alledrie de workshops verder toegelicht.

[Edit] Op de Agenda pagina staat inmiddels ook de geplande workshop in Den Haag op 16 december 2010.

Hoe werkt het model nu precies?

Allereerst wordt de traditionele jaarrekening bepaald op de gewone manier. De hieruitvolgende profit wordt verlaagd met de Cost of Planet. De Cost of Planet bedragen 4.500 x ha (aantal hectares van de Footprint).  Uit deze berekening volgt het Maatschappelijk Resultaat.

Cost of Planet volgens Roland Menke

Waarom is het 4.500 keer?

Menke gebruikt een gewone rechte lijn (what else?) als denkmodel voor de werking van de aarde. Volgens het Living Planet  Report 1988 herbergt de aarde 13,4 miljard productieve hectares oppervlak. Op dit oppervlak wordt volgens de Wereldbank $60.115 miljard omgezet. Dat betekent dat er voor een hectare dus (gemiddeld) $ 60.115 / 13,4 ≈  $ 4.500

Het is maar een Investeringscriterium

Nu zou je denken dat Menke voorstelt om de bedrijven te belasten voor het gebruik van de aarde, maar dat is niet het geval. Het geld wordt niet echt betaald (en aan wie?), maar investeerders zouden moeten inzien dat je eigenlijk dit maatschappelijk resultaat voorop zou moeten stellen. Maar, zo schrijft Menke, de Cost of Planet zijn zo hoog ($ 4500 per jaar per hectare dus) dat bedrijven er niet in zullen slagen met om tot een positief Maatschappelijk Resultaatte komen. Daar is een forse reductie van de footprint voor nodig.

Vergelijking met de Kleureneconomie?

Op onze website ligt het voor de hand dit model te vergelijken met kleureneconomie. Een poging. Allereerst een compliment voor de stelling dat het idee “De Aarde Is Gratis” achterhaald is. En, deze rechtlijnige formule geeft voor een kapitalistische investeerder ongetwijfeld een aardige vuistregel hoeveel de aarde eigenlijk zou moeten opbrengen. Menke’s antwoord: $4500  meer per hectare dan je Netto Resultaat. Met de modelmatige becijfering van Planet – leunend op de Footprint lijk je dan een heel eind op weg.

Jammer genoeg hebben wij van de kleureneconomie het gehele geloof in de dollar (euro, etc) als basis voor “Wat is waarde” als geheel verworpen. Het model is voor kapitalisten bruikbaar als je wilt weten hoeveel Dollar er verdiend had moeten worden, maar of de zaak dan ook Planetair – Ecologisch dekkend is? Het uitrekenen van een resultaat in Dollars – ongeacht of je er 4500 af haalt of niet, blijft een onzinnige berekening als je wilt weten of een investering ecologisch duurzaam is.

Mijn stelling is:  De formule Planet = Profit  - 4500 * ha is een blindenstok. Het is beter dan niets, maar ermee leren kijken zul je niet leren. Het is trouwens wel een aardige blindenstok, want nauwelijks een bedrijf zou maatschappelijke winst maken en dat is een stelling die de kleureneconomie wel op zijn klompen maar niet op papier hard kan maken.

Bronnen:

• cost-of-planet.pdf
• http://www.duurzaamnieuws.nl/bericht.rxml?id=57326
• Voetafdruk / Footprint

Download audio file (radio-1-nachtvluchten-barry-voeten.mp3)
Luister naar het interview.

Een interview van een uur op Radio 1 in het programma Nachtvluchten op zaterdag 5 december. Live in de uitzending in het laatste uur van het programma: tussen 6 en 7 uur ‘s ochtends. Natuurlijk waren wij erg vereerd toen we hiervoor werden benaderd!

Nora Romanesco en Barry Voeten

Het laatste uur van dit nachtelijke radioprogamma (het start al om 2.00 uur in de ochtend!) wordt altijd ingevuld met (tekst van de website):  “Persoonlijke gesprekken met bekende, minder bekende en onbekende (maar daardoor niet minder belangrijke) Nederlanders… ze hebben Boeiende Beroepen, nemen Stevige Standpunten in, of zijn Virtuoze Vertellers.”

Ik kan me goed voorstellen dat iemand die een nieuw economisch systeem bedenkt een interessante kandidaat is voor dit programma. Wat ik uit ervaring ook weet is dat Kleureneconomie niet altijd makkelijk is om uit te leggen. En dat bleek ook tijdens dit persoonlijke live interview op de radio het geval te zijn. Mijn conclusie achteraf is dat dit een mooie leerzame ervaring was, maar eveneens voor zowel interviewer als geïnterviewde een lastige opgave.

Denktrant

Presentatrice Nora Romanesco deed haar best om de beweegredenen waardoor iemand er toe komt een nieuw economisch systeem te bedenken te achterhalen, hoe dit er in de praktijk uit zal zien en hoe de persoon denkt dit systeem in de wereld te kunnen “uitrollen”. En op juist die vragen kon Barry moeilijk (of geen) antwoord geven.

Dit interview geeft voor mij eigenlijk ook heel duidelijk aan in welke denktrant we nu nog leven en dat de ideeën achter de Kleureneconomie eigenlijk precies tegenovergesteld zijn. En daarom ook zo verdomd lastig om uit te leggen! Maar hieronder wil ik toch een poging wagen:

Vrijwillig en verantwoordelijk

Het huidige economisch systeem is een vaststaand feit waar iedereen die op deze wereld geboren wordt, mee wordt geconfronteerd. Onder “deelname” aan dit “spel” is erg moeilijk uit te komen! Je moet eraan meedoen, je hebt geen keuze (alhoewel?).

De vraag tijdens het interview over hoe we dan denken dit idee in het echt uit te kunnen voeren is moeilijk te beantwoorden. Dat komt omdat één van de ideeën achter Kleureneconomie is dat deelname aan dit “spel” alleen op vrijwillige basis kan geschieden. Het is niet de bedoeling om het van bovenaf verplicht te stellen.

“Maar als je zo’n idee hebt om de wereld te verbeteren dan moet je zelf toch voorop gaan, de leiding nemen?” Dit was een andere vraag die Barry kreeg.

Tsja, eigenlijk is dit nog zoiets dat niet geldt voor Kleureneconomie. Idee is juist dat iedereen zelf zijn/haar verantwoordelijkheid neemt en niet gaat afwachten tot een leider (of regering/bedrijf/goeroe enz) met de ultieme oplossing komt in de trant van: “Volg mij, en alles komt goed!” Eeuwenlange ervaring heeft, mijns inziens, geleerd dat dit meestal niet zo goed werkt!

Dé oplossing?

Nora Romanesco en Barry Voeten bij de Radio-1 Eén

Wat het interview voor mij aantoonde was dat er nog steeds het idee heerst dat mensen behoefte hebben aan leiders en misschien, onbewust, zelfs aan het opgelegd krijgen van regels en systemen. Toch geldt dat volgens mij voor steeds minder mensen en hopelijk zet deze “trend” zich ook voort! Met Kleureneconomie pretenderen wij (van stichting Kleureneconomie) een oplossing te kunnen bieden. Is dit dé oplossing? Geen idee? Zou die dan bestaan: dé oplossing?

Of zijn er misschien meerdere oplossingen waardoor iedereen er één “op maat” zou kunnen kiezen? Of … is dat een onmogelijk idee?

Ik denk het niet want Kleureneconomie is natuurlijk niet uniek. Verspreid over de hele wereld bestaan er al een paar duizend alternatieve, lokaal opererende economische systemen die bestaan naast het “verplichte” systeem. Voorbeelden in Nederland zijn de Letskringen en de Gelre. En in Groot Brittannië zijn vanuit de Transition Towns beweging de Totnes Pound en de Lewis Pound ontstaan. Ook zijn er systemen die rekenen met zorgpunten of in arbeidsuren.

Transparant

Als er dan zoveel andere systemen zijn, waarom dan ook nog een Kleureneconomie?

Wat wij met Kleureneconomie willen bewerkstelligen is dat ons economisch handelen transparant wordt, dat we precies kunnen zien waar we mee bezig zijn om zo in balans te kunnen komen.

Kost iets een hoop energie (rood)? Is het recyclebaar / cradle to cradle (groen)? Of creëren we afvalproducten (blauw)? Wij denken dat het moeilijk is om deze transparantie met een ééndimensionaal systeem (euro, dollar of zoals bij LETS: ster) te bewerkstelligen. Wat bij lokale systemen overigens wel heel goed werkt is om het geld binnen de gemeenschap te houden en te laten circuleren. Ze maken echter niet inzichtelijk wat we aan het doen zijn.

Alle problemen de wereld uit?

Maar ook al gaat de hele wereld morgen in één keer in kleurtjes rekenen en betalen, dan zijn natuurlijk niet opeens alle problemen de wereld uit. En worden mensen in één klap volkomen eerlijk en betrouwbaar? Vast niet.

Wat we wel gaan wel zien is door wie en waar veel blauw wordt gecreëerd. En met blauwe muntjes kun je geen rode of groene of rood/groene producten kopen. Nu kan dat wel. Door het huidige eendimensionale stelsel kan de directeur van een fabriek die een vervuilende productiemethode gebruikt, zelf wel (groene) biologische groenten kopen.
Daarnaast kan de transparantie ervoor zorgen dat vervuilers sneller zullen worden aangesproken op hun gedrag en bovendien wordt het maken van een duurzame keuze gemakkelijker. De duurzaamheid is immers af te lezen aan het prijskaartje. Iets dat nu, ondanks diverse keurmerken, nog steeds heel lastig is voor de consument.

Blauw fout?

Willen we met Kleureneconomie dan een rood/groene wereld creëren en is blauw dus fout? Ook dit is eigenlijk weer een vorm het oude zwart/wit denken. Blauw hoeft niet fout te zijn, het kan een bewuste keuze zijn. Persoonlijk wil graag in een wereld leven die meer in balans is met de natuur, maar ik wil ook blijven internetten. En nu denk ik niet dat mijn computer met materialen als hout en planten gebouwd kan worden! Dus ik kan er bewust voor kiezen om producten met blauwe onderdelen te kopen. Toch denk ik ook dat in de toekomst het intelligente design dat is geïnspireerd door de natuur prachtige oplossingen zal bieden voor de blauwe “foutjes”! Cradle to cradle heeft dat al bewezen.

Verder

Of we in de nabije toekomst nog meer mediaoptredens zullen doen is niet waarschijnlijk. Kleureneconomie is en blijft moeilijk om voor een algemeen publiek in een kort tijdbestek uit te leggen. Ook hebben we ervaren dat het belangrijk is dat een toehoorder vanuit eigen interesse en eigen vragen uitleg krijgt. Dus mocht u na het radiointerview interesse hebben of vragen? Indien we het kunnen, voorzien we ze graag van een antwoord!

Van 06.00 uur tot 07.00 uur : Een Eigengereid Trio!. Drie brutale zaterdagen lang de persoonlijke voorkeuren van uw immer toegewijd Nachtvluchtenteam. Onze nieuwsgierigheid gaat uit naar drie Musketiers van verschillend pluimage. Welke markante levenspaden bewandelen zij, wat daagt hen ultiem uit en hoe laten zij iedere keer weer het levensvuur oplaaien? Een droom van een drie-eenheid laat ziel en zaligheid zien. Barbara Elbert zet ingenieur en kleureneconoom Barry Voeten in de schijnwerpers.

U kunt de uitzending beluisteren op Radio 1, tussen 06:00 en 07:00 uur in de vroege ochtend van zaterdag 5 december. Ook via Internet te beluisteren, via http://www.radio1.nl. U kunt reageren en bellen!