Bernard Lietaer is een Belgisch-Amerikaanse econoom die aan diverse universiteiten doceert en heeft gedoceerd. In zijn bekendste werk “De Toekomst van Geld” legt hij duidelijk uit hoe geld eigenlijk werkt en dat er een sterke stroming aan de gang is van complementaire geldsystemen: zelf uitgevonden systemen die als aanvulling dienen op het gangbare systeem. Hij ziet echt een trend. Ook zegt hij iets in de geest van “internet hackers die op zolderkamertjes zelf knutselen aan iets slims”. Hallo Meneer Lietaer, hier zijn we!

Op woensdag 25 januari 2006 gaf Bernard Lietaer een lezing in De Duif te Amsterdam, georganiseerd door The Project Network en het tijdschift Ode. Het verhaal van Prof. Lietaer sluit erg aan op het verhaal van de Kleureneconomie. In een kort verslag geven we een impressie van het verhaal en een aantal highlights.

Complementaire geldsystemen

Het levenswerk van prof. Leitaer bestaat uit het denkwerk omtrent alternatieve geldsystemen. Of beter gezegd: complementaire geldsysteem. Complementair betekent in dit verband aanvullend: er zijn dingen die je beter met Euro’s kan kopen en er zijn dingen die je beter op een andere manier kan kopen. Als die andere manieren staan opgesomd in zijn boek “De toekomst van Geld”.

De psychologie van Geld

De lezing van vanavond ging over de inhoud van het boek dat binnenkort op de markt komt en dat meer ingaat op de psychologische aspecten van geld. Geld behoort samen met Sex en Dood tot de drie taboes van de Westerse wereld. Vraag een man niet naar zijn geld, dat hoor niet. Sex is sinds de sixties wat minder een taboe aan het worden. Sinds Aids is ook de dood enigszins bespreekbaar – of een noodzaak van gesprek. Geld is het laatst overgebleven taboe.

Yin en Yang

Naast de gangbare economie zijn de complementaire geldsystemen de trend van de afgelopen toen, vijftien jaar. Deze weken op basis van geheel andere waarden. Samenwerken in plaats van concurrentie. Evenwicht in plaats van groei. Kiezen voor kwaliteit en zorg boven kwantiteit en resultaat. Dit zijn allemaal Yang-waarden die de Yin-waarden vervangen. Volgens Lietaer zijn de Yin-waarden niet slecht of zijn de Yang waarden niet echt goed: het gaat om het evenwicht. De euro-economie is teveel doorgeslagen in de Yang-waarden en dus is het goed om de Yang daar wat af te remmen en de Ying aan te moedigen. Pieter Smit heeft dezelfde lezing gevolgd als wij en heeft meer over het Yin-Yang verhaal op een rijtje gezet.

Fiat

De eerste woorden van God waren “Fiat Lux” : Er zij Licht. Zo is er ook Fiat-Geld. Elke Euro die u in de zak heeft is Fiat-Geld. Het wordt geschapen door de bank op het moment dat iemand het leent. Daarvoor bestond het (grotendeels) nog niet. De bank leent het uit maar hoeft daar zelf alleen een teller op de computer bij te schakelen. Dus u weet het : u leent geld maar het bestaat eigenlijk niet.

Emoties

Iedereen die in de reclame werkt, probeert de emoties te bespelen. Geld werkt met de voornaamste emotie: Angst. Aan de ene kant is er de angst voor het verliezen van wat je hebt cq. het niets-meer-bezitten. Aan de andere kant van de lijn staat de extase: hebzucht. Door de emotie van de angst wordt de mens gedwongen ergens op deze lijn te laveren. Wel werken, maar niet te hard, of juist heel hard, om maar niet bankroet te gaan.

Dualiteit overstijgen

De enige manier om uit de dualiteit te treden is door deze te overstijgen: accepteer beide uitersten maar ga er niet “in”. En daar is weer de driehoek. De derde punt van de driehoek, het loslaten van de angst, zorgt ervoor dat je uit de dualiteit kan raken.

Een gevoel van herkenning. Immers, de kleureneconomie met de RGB-kleuren als eenheid van waarde, is gebaseerd op het principe van de driehoek. Maar zo goed als Lietaer, met de emotie die de uitersten bepaalt, hebben we het nog niet in beeld gehad. Top!

Stichting Kleureneconomie ziet erg uit naar het nieuwe boek van Lietaer. Waar blijft het ?